Estoński CIT i specjalny fundusz inwestycyjny mimo istotnych różnic w zakresie funkcjonowania mają także cechy wspólne – oba te rozwiązania weszły w życie od 2021 roku, a ich celem jest premiowanie spółek, które reinwestują zyski zamiast dystrybuować je do wspólników. Częściowo podobny jest także zakres podatników wyłączonych z korzystania z obu rozwiązań – jest o nich mowa w art. 28k ustawy o CIT.
Forma preferencji
Przede wszystkim obie preferencje różnią się ich formą
- estoński CIT to forma opodatkowania znacznie różniąca się od rozliczania CIT na zasadach ogólnych,
- specjalny fundusz inwestycyjny to ulga rozliczana w ramach rozliczania CIT na zasadach ogólnych, umożliwiająca rozpoznanie dodatkowych kosztów uzyskania przychodu.
Łączenie z innymi preferencjami
Wybór opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek wyklucza z korzystania z ulg przysługujących podczas rozliczania CIT na zasadach ogólnych.
Specjalny fundusz inwestycyjny można łączyć z korzystaniem z innych ulg i preferencji jak np. IP BOX czy B+R.
Poziom skomplikowania
Korzystanie z opodatkowania estońskim CIT wiążę się z koniecznością spełniania większej liczby rygorystycznych wymogów i ryczałtowi od dochodów spółek zostało poświęcone więcej przepisów.
Natomiast przy specjalnym funduszu inwestycyjnym wystarczy zasadniczo, na warunkach wskazanych w ustawie, przelać środki na odrębny rachunek bankowy, a następnie zainwestować je w środek trwały oraz w wymaganych przypadkach zawiadomić urząd skarbowy.
Pomoc de minimis
Estoński CIT jako forma opodatkowania nie stanowi pomocy de minimis, ale taką pomoc stanowi zaliczenie do KUP odliczenia na specjalny fundusz inwestycyjny.
Oznacza to, że aby skorzystać ze specjalnego funduszu inwestycyjnego trzeba dysponować limitem pomocy de minimis, a skorzystanie z tej preferencji obniża dostępny limit pomocy de minimis.
Karencja na SFI po wyjściu z modelu estońskiego
Spółka kończąca z opodatkowania estońskim CIT nie może od razu skorzystać z odliczenia z tytułu korzystania ze specjalnego finduszu inwestycyjnego – zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów nie podlegają odpisy na specjalny fundusz inwestycyjny wykonane przed upływem 24 miesięcy od zakończenia stosowania opodatkowania ryczałtem.
Nie ma natomiast podobnego ograniczenia przy możliowści wyboru opodatkowania estońskim CIT – korzystanie ze odliczenia z tytułu korzystania ze specjalnego funduszu inwestycyjnego nie skutkuje karencją na możliwość skorzystania z modelu estońskiego.
Podsumowanie
Co prawda prościej jest skorzystać z odliczenia na specjalny fundusz inwestycyjny, jednak ta preferencja wiąże się z koniecznością zainwestowania w środek trwały (co wpływa na wąski krąg podmiotów, które z niej korzystają) i jest ograniczona wysokością potencjalnej korzyści. Estoński CIT jest bardziej uniwersalnym rozwiązaniem, nieograniczonym co do możliwych korzyści i odnoszącym się do całości zysków spółki.